معرفی دوره های ادبی آلمان (کلاسیک (1786 تا 1805) / Klassik)
🔺 چرا "کلاسیک وایماری"؟ و چگونگی شکل گیری آن.
قبل از اینکه به خصوصیات این مکتب ادبی بپردازیم لازم است که نکته ای در باره عنوان "کلاسیک وایماری" توضیح داده شود.
وایمار شهری در شرق آلمان می باشد که آن زمان مرکز دوک نشین وایمار-زاکسن-آیزناخ بوده است.
دوشس وایمار-زاکسن-آیزناخ آنا آمالیه (Anna Amalie) که شوهر خود را از دست داده بود، برای تربیت فرزندان خود شاعر و ادیب سرشناس مارتین ویلند را به وایمار دعوت می کند. کمی پس از آن یوهان ولفگانگ گوته نیز به دعوت وی برای امر تربیت فرزندان دوشس به وایمار دعوت می شود. گوته نیز پیش از بواسطه رمان خود با نام "رنج های ورتر جوان" شهرت پیدا کرده بود.
حضور گوته و ویلند در شهر وایمار جرقه اولیه شکل گیری حلقه ای می شود که بعد ها از آن با عنوان کلاسیک وایماری یاد کردند.
گوته اما به مدت دو سال در این بین به ایتالیا سفر می کند و سال 1788به وایمار باز می گردد و با فریدریش شیلر آشنا می شود. دوستی این دو منجر می شود تا شیلر نیز به وایمار دعوت شود و هردر نیز همچنین.
حضور این چهار نفر در شهر وایمار که با حمایت دوشس این شهر صورت گرفته بود باعث شد تا کلاسیک وایمار شکل بگیرد.
البته واژه "کلاسیک" و "کلاسیک وایماری" اصطلاحاتی هستند که بعدها منتقدین و تاریخ پژوهان ادبی به این عصر نسبت دادند و خود این اشخاص خود را با چنین عناوینی معرفی نساختند.
🔺پیش زمینه های عصر "کلاسیک"
می توان پیش زمینه فکری و معنوی کلاسیک را "ایده ئالیسم آلمانی" دانست و متعاقبا چهره شاخص آن یعنی فیلسوف بزرگ آلمانی امانوئل کانت. گوته و شیلر هر دو متاثر و شیفته آراء این متفکر بزرگ بوده اند و حتی مطالبی در مدح و یا شرح مطالب وی نوشته اند.
آنچه بیش از همه از آراء و افکار کانت بر کلاسیک آلمانی و بخصوص گوته و شیلر تاثیر گذار بود، آراء و مباحث اخلاقی وی می باشد. کانت اخلاق را با عقل پیوند می دهد و تلازم آن با دین و دین دار بودن را بنوعی نفی می کند و اخلاق را به شکلی دین طبیعی و یا انسانی معرفی می کند و این ایده با فضای روشنگری و آزادی خواهانه آن عصر بسیار همگن و سازگار بوده است.
دیگر پیش زمینه کلاسیک آلمانی، انقلاب فرانسه می باشد. سال 1789 انقلاب فرانسه به پیروزی می رسد و این واقعه روشنفکران و متفکران را سرتاسر اروپا تحت تاثیر می گذارد و متفکران آلمانی نیز از این مسئله مستثنی نبودند. جو آزادی خواهی و استبداد ستیزی حاکم بر انقلاب فرانسه مهم ترین شاخصه ای بود که در جوامع دیگر تاثیر گذاشت.
🔺 شاخصه ها و ویژگی های سبک کلاسیک
شاید شاخص ترین ویژگی این سبک این باشد که بنا دارد چنین تصویری را ارائه دهد که جهان و طبیعت در یک نظم بهم پیوسته قرار دارند و اینکه انسان تمام نیروهای خود را نیز باید در یک مجموعه مرتبط با هم و منظم سامان دهد تا با طبیعت و جهان هماهنگی پیدا کند.
دیگر مسئله ای که در آثار این سبک به چشم می خورد مسئله اخلاق می باشد. موضوع اخلاق و وجوه مختلف آن به شیوه های گوناگونی در شخصیت های آثار نویسندگان این دوره به تصویر کشیده شده اند.
🔺 پایان دوره کلاسیک آلمان
عصر کلاسیک آلمان درواقع با گوته و شیلر است که معنا می شود گرچه افراد دیگری چون فریدریش هولدرین نیز در شکوفایی این سبک دخیل بودند اما شهرت اصلی آن بواسطه اشعار، داستان ها و نمایش نامه های گوته و شیلر می باشد.
اما بسیاری از تاریخ نگاران و منتقدین ادبی معتقدند که دوره کلاسیک آلمان با مرگ فریدریش شیلر در سال 1805 پایان یافت. چراکه آنچه مقوم این سبک و دوره بود، مکاتبات و ارتباط بین دو شخصیت اصلی یعنی گوته و شیلر بوده است بنابراین پس از مرگ شیلر عملا از شکوه آن کاسته شد.
البته گوته تا پایان عمر خود آثاری را به همین سبک به رشته تحریر در آورد اما او خود را صرفا محدود به یک سبک نساخت، همچنان که پیش از عزیمت به وایمار و آشنایش با شیلر از چهره های شاخص سبک شور و غوغا (Sturm und Drang) بحساب می آمد. پس از مرگ شیلر هم او به سبک رمانتیک که آن زمان در اروپا رایج شده بود رو آورد و شاهکار های جدیدی به سبک جدید خلق کرد که می توان به "دیوان غربی-شرقی" اشاره کرد.
در نقاشی زیر صحنه ای از نمایش خوانی ها و متن خوانی های گوته، شیلر، ویلند و هولدرین را در وایمار به تصویر کشیده شده است.
توجه
❌از آنجا که غالب مطالب صفحه مطالعات تاریخ، فرهنگ و ادبیات آلمان (آلمانشناسی) تولیدی می باشند، خواهشمندیم که با ذکر منبع در صفحات دیگر به اشتراک گذاشته شوند❌
